Ang “ng” at “nang” ay magkapareho ang bigkas ngunit iba ang baybay at gamit sa pangungusap. Madalas itong pagkakamalian sa pagsulat, kaya mahalagang matutunan ang pagkakaiba. Sa araling ito, aalamin natin ang malinaw na kahulugan ng bawat isa, ang mga tuntunin na may maraming halimbawa, isang talahanayan ng paghahambing, ang mga karaniwang mali, at isang maikling pagsasanay na may sagot.
Ano ang “Ng”?
Ang ng ay isang pananda (marker) sa pangungusap. Ginagamit ito sa pagmamay-ari, sa layon ng pandiwa, at sa gumaganap ng kilos. Hindi ito pang-abay, at hindi rin ito ang pang-angkop na -ng na idinudugtong sa dulo ng salita (tulad ng dalawang o magandang). Ang “ng” ay isang hiwalay na salita.
1. Pagmamay-ari
Gumagamit tayo ng “ng” kapag nagsasaad ng pag-aari o kabilangan. Sumasagot ito sa tanong na “Kanino?” o “Nino?”
- Ito ang pagkain ng pusa.
- Ang tiwala ng tao ay mahirap makuha, kaya ingatan mo ito.
- Nasira ang bubong ng bahay kagabi.
- Hinanap ni Liza ang aklat ng kuya niya.
- Mabigat ang bag ng mag-aaral.
Sa unang halimbawa, ang pagkain ay sa pusa. Kung tatanungin, “Pagkain nino ito?” ang sagot ay “ng pusa.”
2. Layon ng pandiwa
Gumagamit din tayo ng “ng” upang tandaan ang layon o tinatamaan ng kilos. Sumasagot ito sa tanong na “Ano?” o “Sino?” Kapag ang pandiwa ay nasa anyong um-/mag- (pokusa sa actor), madalas na “ng” ang pananda ng layon.
- Bumili si Rex ng apat na tinapay para sa anak niya.
- Bumili ng magandang damit ang tatay para kay nanay.
- Kumain ang bata ng mansanas.
- Nagbasa si Carla ng kuwento tungkol sa bayani.
- Nagsulat ang guro ng talaan sa pisara.
Sa “Bumili ng magandang damit,” ang “ng” ang pananda ng layon (damit). Ang magandang naman ay may pang-angkop na -ng na nakadugtong sa “maganda.” Iba ang dalawang ito.
3. Gumaganap ng kilos
Kapag ang pandiwa ay nasa anyong may -in, i-, o -an (pokusa sa layon o sa iba pang tuon), ang “ng” ang pananda sa gumaganap o tagagawa ng kilos. Sumasagot ito sa tanong na “Sino ang gumawa?” o “Ano ang gumawa?”
- Binigay ng guro ang mga libro sa mga mag-aaral.
- Kinain ng pusa ang isda.
- Sinulatan ng bata ang liham para sa lola niya.
- Tinulungan ng kapitan ang mga nasalanta.
- Inayos ng janitor ang mga upuan sa silid-aralan.
Huwag ikalito sa pang-angkop na -ng
May pang-angkop o pang-ugnay na na / -ng / -g na nag-uugnay sa salitang naglalarawan at sa salitang nilalarawan. Isinusulat ito na nakadugtong sa unang salita, hindi bilang hiwalay na “ng.”
- dalawang itlog (dalawa + -ng)
- magandang damit (maganda + -ng)
- bahay na malaki (ginagamit ang na kapag katinig ang dulo)
- pulang bag (pula + -ng)
Ang anyong ito ay madalas makita sa pang-uring pamilang at panlarawan. Tandaan: ang hiwalay na salitang “ng” ay pananda; ang -ng sa dulo ng salita ay pang-angkop.
Ano ang “Nang”?
Ang nang ay ginagamit kapag nagsasaad ng paraan (paano?), panahon (kailan?), inuulit na pandiwa, pinagsamang na + ng, at kapag ang kahulugan ay upang o para. Marami sa mga gamit na ito ay kaugnay ng pang-abay.
1. Paraan o pang-abay (Paano?)
Gamitin ang “nang” kapag sinasabi kung paano isinagawa ang kilos. Karaniwan itong sinusundan ng pang-uri o ng ibang salitang naglalarawan sa paraan. Palalimin ang aralin sa pang-abay na pamaraan.
- Nag-aral nang tahimik ang magkapatid.
- Umawit si Ana nang malakas.
- Lumakad siya nang mabilis papuntang paaralan.
- Nakikinig ang klase nang mabuti.
- Isinara ni Ina ang pinto nang dahan-dahan.
Sa “Umawit si Ana nang malakas,” ang “malakas” ang paraan ng pag-awit, kaya “nang” ang wasto — hindi “ng.”
2. Panahon (Kailan? / “Nang dumating”)
Gamitin ang “nang” kapag nagsasaad ng panahon o sandali ng pangyayari. Madalas itong katumbas ng “noong” o “nang oras na.” Palalimin ang aralin sa pang-abay na pamanahon.
- Nang dumating ang guro, tumahimik ang klase.
- Umaga nang dumating si Jose sa bahay.
- Nang matapos ang pagsusulit, umuwi na sila.
- Natulog na ang bata nang mag-alas otso.
- Nang umulan kagabi, nasa bahay kami.
Kapag nagsisimula ang pangungusap o sugnay sa “Nang dumating…,” malaking titik ang “Nang” dahil ito ang unang salita.
3. Pinagsamang “na” at “ng”
Kapag magkasunod ang salitang na at ang panandang ng, pinagsasama ang dalawa at isinusulat na nang.
- Palitan nang papel. (Palitan na ng papel.)
- Wala nang bigas sa sako. (Wala na ng bigas.)
- Ubos nang pagkain ang mga bisita. (Ubos na ng pagkain.)
- Wala nang tubig sa pitsel. (Wala na ng tubig.)
May kaugnay na pagdugtong ang na + ang, na isinusulat ding “nang”: Sobra nang init ngayon (Sobra na ang init ngayon).
Payak na tandaan: kung mahahati ang “nang” sa “na ng” o “na ang” at hindi nagbabago ang diwa, ito ang gamit na ito — hindi ang “nang” ng paraan o panahon.
4. Inuulit na pandiwa
Kapag inuulit ang pandiwa upang ipakita ang paulit-ulit o tuloy-tuloy na kilos, “nang” ang inilalagay sa gitna.
- Takbo nang takbo si Julia sa parke.
- Iyak nang iyak ang bata sa pagod.
- Aral nang aral tuwing gabi si Marco.
- Kain nang kain ng prutas ang unggoy.
- Sulat nang sulat si Ana sa kuwaderno.
5. Kahulugang “upang” o “para”
Ginagamit din ang “nang” kapag ang kahulugan ay upang o para — nagsasaad ito ng layunin o inaaasahang bunga.
- Tumahimik ka nang makapag-aral ako. (upang makapag-aral ako)
- Nagtipid si Lita nang makabili siya ng bagong aklat.
- Maaga silang umalis nang hindi sila mahuli sa klase.
- Makinig ka nang maintindihan mo ang aralin.
- Linisin ninyo ang silid nang may maupuan ang mga bisita.
Kung mahahalinhan ng “upang” o “para” ang “nang” at hindi nagbabago ang diwa, ito ang gamit na ito.
Talahanayan: Ng at Nang
| Gamit | Salita | Halimbawa | Tanong o palatandaan |
|---|---|---|---|
| Pagmamay-ari | ng | Ito ang pagkain ng pusa. | Kanino? / Nino? |
| Layon ng pandiwa | ng | Bumili si Rex ng tinapay. | Ano? / Sino? |
| Gumaganap ng kilos | ng | Binigay ng guro ang mga libro. | Sino ang gumawa? |
| Paraan (pang-abay) | nang | Nag-aral nang tahimik ang magkapatid. Umawit si Ana nang malakas. | Paano? |
| Panahon | nang | Nang dumating ang guro, tumahimik ang klase. | Kailan? |
| Na + ng | nang | Palitan nang papel. Wala nang bigas. | Mahahati sa “na ng” |
| Inuulit na pandiwa | nang | Takbo nang takbo si Julia sa parke. | Paulit-ulit na kilos |
| Upang / para | nang | Tumahimik ka nang makapag-aral ako. | Para saan? / Upang… |
Mga Karaniwang Mali
- Paraan na ginawang “ng.” Mali: Umawit si Ana ng malakas. Tama: Umawit si Ana nang malakas. Ang “malakas” ay paraan, kaya “nang.”
- “Ng” sa pook o direksiyon. Mali: Pumunta ng paaralan ang guro. Tama: Pumunta sa paaralan ang guro. Ang lugar ay tinatandaan ng “sa,” hindi ng “ng.”
- Inuulit na pandiwa na ginawang “ng.” Mali: Takbo ng takbo si Julia. Tama: Takbo nang takbo si Julia.
- “Nang” sa gumaganap o layon. Mali: Binigay nang guro ang mga libro. Tama: Binigay ng guro ang mga libro.
- Pagkalito sa pang-angkop. Ang dalawang itlog ay may -ng na nakadugtong sa “dalawa.” Hindi ito isinusulat na “dalawa ng itlog.”
Dahil magkapareho ang bigkas, madaling makaligtaan ang baybay. Bago isulat, itanong: Paano? Kailan? Upang? Inuulit ba? Kung oo, “nang.” Kung pagmamay-ari, layon, o gumaganap, “ng.”
Pagsasanay
A. Piliin ang wastong salita: ng o nang.
- Umawit si Ana _____ malakas.
- Ito ang pagkain _____ pusa.
- Binigay _____ guro ang mga libro.
- Takbo _____ takbo si Julia sa parke.
- _____ dumating ang bisita, naghanda na sila.
- Palitan _____ tubig ang baso. (na + ng)
- Nag-aral _____ tahimik ang magkapatid.
- Bumili si Rex _____ tinapay.
- Tumahimik ka _____ makapag-aral ako.
- Wala _____ bigas sa sako.
B. Itama ang mali.
- Pumunta ng palengke si Ina kagabi.
- Lumakad siya ng dahan-dahan.
Mga sagot: 1. nang (paraan) 2. ng (pagmamay-ari) 3. ng (gumaganap) 4. nang (inuulit na pandiwa) 5. Nang (panahon) 6. nang (na + ng) 7. nang (paraan) 8. ng (layon) 9. nang (upang/para) 10. nang (na + ng) 11. Pumunta sa palengke si Ina kagabi. 12. Lumakad siya nang dahan-dahan.
Para sa karagdagang pagsasanay, subukan ang Ng at Nang Quiz.
I-download ang Worksheet Pack
Sanayin ang natutunan mo: 12-pahinang printable na Pangatnig pack na may 82+ aytem at susi sa pagwawasto.
I-download ang Worksheet Pack
Sanayin ang natutunan mo: 12-pahinang printable na Pang-angkop pack na may 80+ aytem at susi sa pagwawasto.
Mga Madalas Itanong (FAQ)
Bakit madalas magkamali sa “ng” at “nang”?
Dahil magkapareho ang bigkas. Sa pagsasalita ay hindi marinig ang pagkakaiba, kaya kailangang tandaan ang gamit kapag nagsusulat.
Kailan gagamitin ang “Nang dumating”?
Kapag nagsasaad ng panahon o sandali ng pangyayari: Nang dumating ang guro, tumahimik ang klase. Ito ay “nang,” hindi “ng.”
Paano malalaman kung “na + ng” ang “nang”?
Subukang hatiin: kung nababalik sa “na ng” o “na ang” at hindi nagbabago ang diwa — tulad ng Palitan nang papel (Palitan na ng papel) o Wala nang bigas — iyon ang gamit na ito.
Tama ba ang “Pumunta ng paaralan”?
Hindi. Ang pook o direksiyon ay “sa”: Pumunta sa paaralan. Ang “ng” ay hindi pananda ng lugar.
“Ng” ba o “nang” sa “Umawit si Ana _____ malakas”?
Nang. Ang “malakas” ay paraan ng pag-awit, kaya pang-abay ang gamit.
Buod
Ang ng ay pananda sa pagmamay-ari, sa layon ng pandiwa, at sa gumaganap ng kilos. Ang nang naman ay para sa paraan, panahon (tulad ng “nang dumating”), pinagsamang na + ng, inuulit na pandiwa, at kahulugang upang o para. Kapag nagsusulat, itanong ang gamit bago piliin ang baybay. Kaugnay na aralin: Ano ang Pangungusap at Pang-abay na Pamaraan.
Comments are closed.